احمد اسماعیل زاده روز یکشنبه در نشست خبری درباره اجرای برنامه مکملیاری برای دانشآموزان افزود: یکی از برنامههای دیگر، مکملیاری است، اگر دانشآموزانی از طریق غذا نمیتواند مواد غذایی مورد نیاز را دریافت کند، میتواند از طریق مکملیاری، مواد غذایی مورد نیاز برای رشد را دریافت کند. در مدارس دخترانه نیز برنامه مکملیاری آهن اجرا میشود.
کوتاه قدی در کودکان کمتر از ۵ سال حدود ۵ درصد است
اسماعیل زاده در پاسخ به سؤالی درباره کوتاه قدی دانشآموزان بیان کرد: آخرین آمار کوتاه قدی در کل کشور حدود ۵ درصد در کودکان کمتر از ۵ سال است. این آمار در استانهای مختلف، متفاوت است. در استانهای کم برخوردار، آمار بیشتر است. در این زمینه مباحث ژنتیک، تغذیه، خواب، بلوغ زودرس موثر هستند.
وی ادامه داد: یکی از اهداف طرح امنیت کودکان همین است که مواد مغذی برای رشد کودکان تأمین شود. برنامه مکمل یاری نیز با ویتأمین" د " برای بالای ۱۲ سال برای همین منظور اجرا میشود. برای کودکان ۲ تا ۱۲ هیچ برنامهای در مکمل یاری کشوری وجود ندارد. یکی از ایدههایی که اساتید دانشگاه ارائه کردهاند، مکمل یاری با زینک برای این گروه سنی است. قرار است برنامهای به صورت آزمایشی در دو استان در این زمینه اجرا شود. کمبود روی یا زینک یکی از مشکلات شایع در کشور است و ایران جزو اولین کشوری محسوب میشود که کمبود زینک در آن گزارش شده است. این برنامه هنوز به مرحله مطالعاتی نرسیده و نتایج آن گزارش نشده است.
توجه به سلامت روان در مباحث تغذیهای دانشآموزان
مدیر دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در پاسخ به سؤالی درباره پیوست سلامت روان برای برنامههای تغذیهای بیان کرد: در دستورالعملهای تغذیهای مدارس، هم موارد آموزشی قید شده و هم دستورالعملهای نظارتی وجود دارد. در بخش آموزشهای تغذیهای به خانوادهها، بحثهایی درباره سلامت روان وجود دارد.
وی ادامه داد: از سالهای گذشته بحث افسردگی و اضطراب و استرس و راهکارهای تغذیه برای مقابله با آن به مباحث آموزشی اضافه شده است.
سوء تغذیه با عوامل اقتصادی مرتبط است
اسماعیل زاده در پاسخ به سؤالی درباره سوء تغذیه دانشآموزان اظهار کرد: فقر و عوامل اقتصادی ارتباط تنگاتنگی با وضعیت تغذیه دارد و هرچقدر آمار افراد حاضر در دهکهای پایین بیشتر شود، انتظار سوء تغذیه نیز وجود دارد. بر اساس آخرین آمارها در سال ۱۳۹۶، آمار سوء تغذیه به معنی کم وزنی حدود ۵ درصد است. در حال حاضر آمار ملی جدید نداریم. البته از طریق سامانه سیب در مراکز بهداشتی، آمارهایی داریم که نمیتواند نمایانگر کل جامعه باشد و محدود به افرادی است که به مراکز بهداشت مراجعه کردهاند.
پوشش ۲۶۴ هزار کودک مبتلا به سوء تغذیه در برنامه کشوری
مدیر دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در پاسخ به سؤالی درباره بسته تغذیهای برای کودکان کمتر از ۵ سال گفت: طرح حمایت تغذیهای یا امنیت غذایی کودکان کمتر از ۵ سال از سال ۱۴۰۲ انجام شده و کودکانی که به مراکز بهداشت مراجعه کردهاند، بر اساس شاخصهای بهداشت، اگر مبتلا به سوء تغذیه تشخیص داده شوند، کد ملی آنها در سامانه ثبت شده و در اختیار وزارت رفاه قرار میگیرد. وزارت رفاه برای این افراد، ارزیابی وسع انجام میدهد که اگر در هفت دهک اول باشد، در برنامه حمایت تغذیهای قرار میگیرد. برای پنج دهک اول، هر ماه ۲ میلیون تومان و برای بقیه ماهانه یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان شارژ میشود که والدین میتوانند مواد غذایی مشخصی را خریداری کنند.
وی ادامه داد: این کودکان مرتبط فراخوان شده و رشد آنها ارزیابی شده و آموزش لازم برای خانوادهها نیز اتفاق میافتد. بودجه این طرح بیش از ۸ هزار میلیارد تومان شده است. در حال حاضر ۲۶۴ هزار نفر تحت پوشش این طرح هستند.
اسماعیل زاده بیان کرد: با توجه به گرانی اقلام مواد غذایی، این امکان وجود نداشت که تعداد افراد تحت پوشش طرح را بیشتر کنیم. در دو سال گذشته این مبالغ زمانی شارژ میشد که در ماههای آخر سال بودیم، اما امسال این مبالغ از اول سال شارژ میشود و امیدواریم آمار سوء تغذیه در کودکان کاهش پیدا کند. در سال ۱۴۰۳ بیش از ۳۳ درصد بچههای تحت پوشش این طرح، رو به بهبودی بوده یا سوء تغذیه آنها کاملا رفع شده است.
برنامه بوفه سالم مدارس به دلایل مختلف اجرایی نشده است
وی در پاسخ به سؤالی درباره بوفه مدارس اظهار کرد: معمولا مواد غذایی غیرمجاز که در بوفهها ارائه میشود به دلیل مشکلات مالی مدارس است؛ نظارتها در این زمینه انجام میشود و در گام اول و دوم تذکر داده شده و در گامهای بعدی، پلمب بوفه یا گزارش به مراجع قضائی انجام میشود. برنامه بوفه سالم در مدارس به دلایل مختلف اجرایی نشده است.
شیوع ۲۵ درصدی اضافه وزن و چاقی در دانشآموزان
اسماعیل زاده درباره اضافه وزن و چاقی گفت: آمار اضافه وزن و چاقی در کودکان و دانشآموزان حدود ۲۵ درصد است و این موضوع بار بیماریهای غیرواگیر را در آینده بیشتر میکند. بخشی از این مشکل به سبک زندگی و شیوع شهرنشینی و کم شدن فضا برای تحرک است. از طرفی شیوه آموزشی نیز به این موضوع دامن میزند. باید روشهایی در آموزش استفاده شود که به شیوع اضافه وزن و چاقی دامن زده نشود.
برنامه شیر مدارس امسال به صورت جدی اجرا میشود
مدیر دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در پاسخ به سؤالی درباره توزیع شیر و بستههای تغذیهای میان دانشآموزان بیان کرد: برنامه شیر مدارس امسال به صورت جدی از مهر ماه آغاز میشود. اسم برنامه به تغذیه رایگان مدارس تغییر کرده و در برخی مدارس، علاوه بر شیر، اقلام غذایی دیگری مانند بیسکوییت سبوس دار نیز متناسب با اعتبارات ارائه میشود. در برخی مناطق صعب العبور، حملونقل شیر به راحتی انجام نمیشود و گفتیم این پول حق بچههاست و باید صرف تغذیه دانشآموزان شود. اگر به دلیل مشکلات نقل و انتقال نمیتوان شیر را منتقل کرد، باید سایر اقلام غذایی در اختیار دانشآموزان قرار بگیرد.
اسماعیل زاده گفت: با تأمین شیر در دو یا سه روز در هفته نمیتوان ادعا کرد که نیاز پروتئینی و کلسیمی دانشآموز تأمین شده است. این برنامه میتواند در زمینه فرهنگ سازی کمک کند. مصرف شیر در بیش از ۸۵ درصد دانشآموزان پس از اجرای این برنامه در گذشته افزایش پیدا کرده بود.
وی ادامه داد: اگر به مدرسه ابتدایی دولتی مراجعه کردید و مشاهده شد که شیر توزیع نشده، حتما به اطلاع آموزش و پرورش برسانید. وزارت بهداشت نیز به شدت پیگیر این موضوع است تا این برنامه به نحو احسن اجرا شود.
مصرف لبنیات در خانوادهها مناسب نیست
اسماعیل زاده درباره مصرف لبنیات در خانوادهها اظهار کرد: مصرف لبنیات در خانوادههای ایرانی مناسب نیست. در سالهای گذشته به طور متوسط کمتر از یک واحد لبنیات در خانوادهها مصرف میشود، در حالیکه مقدار توصیه شده، حدود دو تا سه واحد است. بحث دانش و آگاهی مردم در این زمینه وجود دارد که البته دانش خوبی در مردم شکل گرفته است.
وی ادامه داد: یکی از مباحث وزارت بهداشت در این زمینه، اطلاع رسانی در زمینه فواید مصرف لبنیات است. از طرفی به دنبال ارائه کارت اعتباری یا پیش خرید لبنیات از طریق یارانه هستیم.
دانشآموزان از چه میان وعدههایی در مدارس استفاده کنند
مدیر دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در پاسخ به سؤالی درباره میان وعدههای دانشآموزان در مدارس اظهار کرد: استفاده از آب میوههای پاکتی صنعتی بین دانشآموزان رواج یافته که مقدار زیادی قند افزوده و شکر دارد و خیلی کم پیش میآید که دانشآموزی، میوه یا لقمه ببرد. بهتر است خانوادهها لقمههایی از منزل برای دانشآموزان تهیه کنند. میان وعدههایی مانند برگ خشک میوهها نیز مناسب است. استفاده از کشکها، انواع بیسکوییتهای سبوسدار، آب میوههای صد درصد نیز توصیه میشود.