مهدی موحدی بکنظر، سخنگوی سازمان امور مالیاتی کشور، آخرین وضعیت تحقق درآمدهای مالیاتی در نیمه نخست سال ۱۴۰۵، تغییر سهم پایههای مالیاتی، بستههای حمایتی و شرایط تقسیط بدهیهای مالیاتی را تشریح کرد.
موحدی بکنظر با اشاره به رقم مصوب درآمدهای مالیاتی سال ۱۴۰۵ گفت: درآمدهای مالیاتی امسال حدود ۲ هزار و ۸۲۰ هزار میلیارد تومان تعیین شده است که در مقایسه با رقم یک هزار و ۸۲۰ هزار میلیارد تومانی سال ۱۴۰۴، حدود ۵۶ درصد افزایش دارد.
وی افزود: در شش ماه نخست سال ۱۴۰۵، بیش از ۱۸۵ هزار میلیارد تومان درآمد مالیاتی وصول شده که معادل حدود ۳۸.۵ درصد از رقم کل درآمدهای مالیاتی مصوب سالانه است.
سخنگوی سازمان امور مالیاتی کشور با اشاره به مشابهت این میزان تحقق با عملکرد مدت مشابه سال گذشته اظهار کرد: تحقق نیافتن ۵۰ درصد از درآمدهای مصوب در نیمه نخست سال، روندی معمول است؛ چرا که تعطیلات فروردینماه و تمدید مهلت قانونی تسلیم اظهارنامهها، از جمله تمدید مهلت اشخاص حقیقی تا ۳۱ آبان ۱۴۰۵، موجب انتقال بخشی از وصولیها به نیمه دوم سال میشود.
کاهش سهم شرکتها و مشاغل از درآمدهای مالیاتی
موحدی بکنظر با تأکید بر اهمیت درآمدهای مالیاتی به عنوان یکی از منابع پایدار تأمین هزینههای جاری دولت، گفت: سهم اشخاص حقوقی شامل شرکتهای دولتی و خصوصی از کل مالیات در پنج ماه نخست امسال به ۳۹ درصد کاهش یافته است؛ در حالی که این سهم در مدت مشابه سال گذشته حدود ۴۲ تا ۴۳ درصد بود.
وی افزود: سهم اشخاص حقیقی، اصناف و صاحبان مشاغل نیز از ۱۷ درصد در سال گذشته به ۱۵ درصد در پنج ماه نخست امسال رسیده است.
به گفته سخنگوی سازمان امور مالیاتی، این تغییر در سهم پایههای مالیاتی در شرایطی صورت گرفته که رویکرد سازمان، حمایت از تولید و کسبوکارها و کاهش فشار بر فعالیتهای اقتصادی است.
افزایش سهم مالیات بر ارزش افزوده با هوشمندسازی نظام مالیاتی
سخنگوی سازمان امور مالیاتی کشور، افزایش سهم مالیات بر ارزش افزوده را یکی از عوامل جبران کاهش سهم شرکتها و مشاغل عنوان کرد و گفت: سهم مالیات بر ارزش افزوده از کل درآمدهای مالیاتی از حدود ۳۷ درصد به ۴۱ درصد افزایش یافته است.
موحدی بکنظر تأکید کرد: افزایش وصولی مالیات بر ارزش افزوده به معنای افزایش فشار مالیاتی بر مصرفکنندگان یا کالاهای اساسی نیست و بخش قابل توجهی از این رشد ناشی از هوشمندسازی نظام مالیاتی است.
وی اجرای کامل سامانه مودیان، بیاعتبار شدن صورتحسابهای کاغذی از دیماه ۱۴۰۴ و استفاده از مدلهای هوش مصنوعی برای تقاطعگیری اطلاعات را از جمله اقدامات مؤثر در این زمینه دانست و افزود: این ابزارها امکان شناسایی کماظهاری، شرکتهای صوری و اعتبارسازیهای غیرواقعی را افزایش داده است.
موحدی بکنظر همچنین با اشاره به ماده ۹ قانون مالیات بر ارزش افزوده گفت: حدود ۷۰ درصد سبد کالاهای اساسی و خوراکی مردم، از جمله فرآوردههای کشاورزی و دامی، گوشت و مرغ، همچنین حوزههای بهداشت و درمان، آموزش، کتاب و انتشارات، از مالیات بر ارزش افزوده معاف هستند.
بستههای حمایتی برای تقسیط بدهیهای مالیاتی
سخنگوی سازمان امور مالیاتی کشور همچنین از بستههای حمایتی جدید برای تقسیط بدهیهای مالیاتی خبر داد.
بر اساس این بستهها، مودیان عادی: ۴۰ درصد بدهی به صورت نقدی و مابقی در سه قسط، واحدهای تولیدی: ۲۵ درصد پرداخت نقدی و تقسیط مابقی در پنج ماه، کسبوکارهای آسیبدیده: ۱۵ درصد پرداخت نقدی و تقسیط تا هفت ماه، تولیدکنندگان آسیبدیده: ۱۰ درصد پرداخت نقدی و تقسیط تا هشت ماه و شرکتهای هواپیمایی بدون پرداخت نقدی اولیه و تقسیط کامل بدهی در ۱۰ ماه خواهد بود. این بستهها با هدف کاهش فشار نقدینگی و حمایت از واحدهای تولیدی و کسبوکارهای آسیبدیده در نظر گرفته شده است.
برآورد فرار مالیاتی و حجم معافیتهای قانونی
موحدی بکنظر درباره میزان فرار مالیاتی نیز گفت: پژوهش علمی دقیقی برای تعیین رقم قطعی فرار مالیاتی وجود ندارد؛ اما برآوردهای موجود، حجم فرار مالیاتی را حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد مالیات وصولی نشان میدهد.
وی درباره درآمدهای از دسترفته دولت ناشی از معافیتهای قانونی نیز اظهار کرد: حجم این معافیتها رقم قابل توجهی است و برآورد میشود درآمد ازدسترفته ناشی از معافیتهای قانونی، حداقل معادل کل درآمد مالیاتی مصوب سالانه کشور، یعنی بیش از ۲ هزار و ۸۲۰ همت باشد.
سخنگوی سازمان امور مالیاتی کشور در پایان، هوشمندسازی نظام مالیاتی، تکمیل سامانه مودیان و شناسایی فعالیتهای اقتصادی پنهان را از محورهای اصلی برای کاهش شکاف مالیاتی و افزایش درآمدهای پایدار دولت عنوان کرد.